Жара жазылмаса – дәрігерге көрін!
Ауыз қуысындағы жазылмайтын жаралар мен ісіктер – көп жағдайда елене қоймайтын, бірақ өте қауіпті белгілердің бірі. Дәрігерлер мұндай симптомдар ауыз қуысы обырының алғашқы көрінісі болуы мүмкін екенін ескертеді. Осы дерттің алдын алу мақсатында Қарағандыда 28 шілде мен 1 тамыз аралығында арнайы ақпараттандыру апталығы өткізіліп жатыр. Шараның басты мақсаты – тұрғындарды қатерлі ісік туралы хабардар етіп, ерте диагностикаға назар аударту.
Ауыз қуысының обыры – аурудың соңғы сатысында аса қауіпті, оның себебі метастаза беру арқылы ағзаның басқа мүшелеріне таралуында. Мұндай жағдайда емдеу күрделене түседі.
«Бұған себеп – аурудың кеш анықталуы және науқастардың дәрігерге тым кеш жүгінуі. Ауыз қуысы ісіктерінің асқынған түрлерін емдеу көбіне нәтиже бермейді. Сондықтан мұндай ауруды дер кезінде анықтау үшін науқастар арнайы медициналық мекемелерге уақытында қаралуы қажет», – дейді Ерғали Шәуенов, Қарағанды қаласындағы №3 көпсалалы аурухананың бас және мойын ісіктері мен торакалды хирургия бөлімінің меңгерушісі.
Дәрігерлер әр адамның өз денсаулығына мұқият болып, айна алдында ауыз қуысын жиі тексеріп тұруын алғашқы алдын алу шарасы ретінде атап көрсетеді. Қауіпті белгі – жаңа түзіліс, жара, түйін, домбығу, ауырсыну немесе тыныштықтағы жайсыздықтың пайда болуы.
«Сондай-ақ, тек диагностика ғана емес, зиянды факторларға да көңіл бөлу қажет. Мысалы, шылым шегу – маңызды қауіп факторы. Статистика бойынша, бұл ауруға шалдыққандардың 25 пайыздан астамы – шылым шегетіндер. Ең алдымен, оларда ауыз қуысы мен тыныс алу жолдарының шырышты қабатында ісік пайда болу қаупі жоғары», – дейді Ерғали Шәуенов.
Мамандардың айтуынша, ауыз қуысының обыры тілге, қызыл иекке, ұртқа, таңдайға және ерінге әсер етуі мүмкін. Қауіп факторларына шылым шегу мен алкогольден бөлек, адам папиллома вирусы (HPV), нашар гигиена, созылмалы шырышты жарақаттар жатады. Ескертуге тиіс белгілер – жазылмайтын жаралар мен түйіндер, ұйып қалу, шайнау мен жұтудағы қиындықтар, қақырықтағы қан іздері.
«Емдеу ісі ісік үдерісінің агрессивтілігіне және ағзада таралу деңгейіне байланысты жүргізіледі. Кей жағдайларда алдымен ісікті кішірейту үшін операцияға дейінгі химиотерапия курстары тағайындалады. Одан кейін радикалды ота жасалып, соңынан сәулелік терапия жүргізіледі. Ісікті неғұрлым ерте анықтасақ, емдеу нәтижесі соғұрлым сәтті болмақ», – дейді Андрей Панибратец, жалпы онкология және хирургия бөлімінің меңгерушісі.
Дәрігерлердің кеңесі қарапайым: тіс дәрігеріне жүйелі түрде қаралу, ауыз қуысының гигиенасын мұқият сақтау, шылым мен алкогольден бас тарту – дерттің алдын алудың ең тиімді жолы. Ерте диагностика – тек ауыртпалықты емдеумен күресу емес, өмірді құтқарып қалудың нақты мүмкіндігі екенін ұмытпаған абзал.
Құралай КӨБЕНОВА,
«QH»