Зейнетақы төлемдерін алу жеңілдеді: БЖЗҚ‑дан автоматты түрде төлем енгізілуде
Қазақстанда зейнетақы төлемдерін алу тәртібі едәуір жеңілдетілді — 2026 жылғы наурыздан бастап Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры (БЖЗҚ) ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) бойынша жинақталған қаржыны өтініш бермей-ақ, автоматты түрде төлеуді (“проактивті формат”) енгізді. Бұл жаңашылдық «қолдан келмей қалған» зейнетақы активтерін тиімді пайдалануға мүмкіндік беріп, азаматтарға зейнетақы жинақтарын дұрыс пайдалану үшін жаңа жағдай жасайды.
Проактивті тәртіп зейнеткерлік жасқа жеткен, бірақ бұрын зейнетақы жинақтары бойынша төлемді ресми түрде сұрамаған азаматтарға қолданылады. Яғни, егер салымшының ЕЗЖ‑ға аударылған жинақтары бар болса, олар зейнетақы жасына жеткенде БЖЗҚ‑ға өтініш бермей-ақ автоматты түрде төленеді. Бұл өзгеріс зейнетақы жүйесінің қолжетімділігін арттыруға және жинақтардың пайдаланылмай қалу тәуекелін төмендетуге бағытталған.
БЖЗҚ‑ның жаңа жүйесі келесі жағдайларға қатысты жұмыс істейді: мемлекеттік зейнетақы рәсімделіп жатқанда немесе міндетті жарналар бойынша стандартты төлемдер тағайындалып жатқан кезде ерікті жинақтар автоматты түрде есепке алынады. Егер жинақ сомасы республикалық бюджетте белгіленген ең төменгі зейнетақының 12 еселенген мөлшерінен аспаса (2026 жылы бұл 828 588 теңге), онда ол біржолғы төлем ретінде беріледі. Ал егер жинақ одан көп болса, төлемдер ай сайынғы тәртіпте міндетті жинақтармен бірге тағайындала береді. Қажет болған жағдайда азамат өз қалауы бойынша төлем тәртібін өзгерту үшін БЖЗҚ‑ға жүгіне алады.
Ерікті зейнетақы жарналары — зейнетақы капиталын толықтырудың қосымша тәсілі, ол салымшыларға зейнетақы жинақтарын көбейтуге мүмкіндік береді. Мұндай жарналарды өз бастамасы бойынша төлеу арқылы азаматтар болашақтағы төлем көлемін арттыруға мүмкіндік алады, ал жаңа проактивті жүйе бұл қаржыны уақытында және автоматты түрде пайдалану мүмкіндігін береді.
Жаңартылған тәртіптің енгізілуі салымшыларға зейнетақы жинақтарының нақты мөлшерін тиімді игеруге көмектеседі және өтініш беру жеңілдігін қамтамасыз етеді. Бұл — зейнетақы жүйесін цифрлау мен автоматтандыру бағытындағы маңызды қадам, салымшылардың құқығын қорғау мен әлеуметтік қамтамасыз ету жүйесін жетілдіруге бағытталған мемлекеттік бастама.
Құралай ЖҰМАҒАЛИҚЫЗЫ,
«QH»