Банк картасын үшінші тұлғаға беру – қылмыс

Қазақстанда енді банк картасы мен есепшот деректерін үшінші тұлғаға беру, сондай-ақ, солар үшін ақша аудару немесе төлем жасау қылмыс деп танылады. Бұл туралы ҚР Ішкі істер министрлігі 232-1-баппен Қылмыстық кодекске енгізілген жаңа өзгерістерге сілтеме жасай отырып хабарлады. Заң күшіне енді және енді мұндай әрекеттер үшін нақты жаза қарастырылған.

«Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі жеке деректерді қорғау мен қаржылық қызметтер саласында қауіпсіздікті арттыруға бағытталған қылмыстық заңнамадағы маңызды өзгеріс туралы хабарлайды. Қылмыстық кодекстің жаңа 232-1-бабы бойынша, өзіңнің банк деректеріңді үшінші тұлғаларға беру, сондай-ақ, үшінші тұлғаның пайдасы үшін материалдық сыйақы немесе мүліктік пайда алу мақсатында төлемдер немесе ақша аударымдарын жасау қылмыстық жауапкершілікке әкеледі», – делінген министрлік таратқан ресми хабарламада.

Мамандардың айтуынша, бұл өзгеріс алаяқтықпен күреске бағытталған. Себебі соңғы жылдары Қазақстанда алаяқтар азаматтардың жеке деректерін пайдаланып, қылмыстық жолмен табылған қаражатты заңдастыру схемаларын көбейтті. Ең жиі кездесетін тәсіл – банк картасын пайдалану.

 

Енді қандай жаза күтіп тұр?

Қылмыстық кодекстегі 232-1-бап нақты санкцияларды қарастырады:

Өз картаңды немесе реквизиттерді басқаға беру:

160 айлық есептік көрсеткішке (АЕК) дейін айыппұл (шамамен 629 120 теңге) немесе қоғамдық жұмыстарға тарту немесе 50 тәулікке дейін қамақ, мүлкі тәркіленуі мүмкін.

Егер сыйақы көлемі «айтарлықтай» деп танылса – 3 000 АЕК (шамамен 11,8 млн теңге) дейін айыппұл немесе 2 жылға дейін бас бостандығынан айыру көзделеді.

Өзіңнің атыңнан басқа адамға ақша аудару – 5 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.

Осы схеманы ұйымдастырушылар – «дроповодтар»: 3 жылдан 7 жылға дейін түрме жазасы, мүлкі тәркіленеді.

 

Неліктен жаза қатайған?

Себебі алаяқтар дәл осындай схемаларды қолданып, оңай олжа іздеген адамдарды пайдаланады. Жасөспірімдер мен қарызға батқан азаматтарға интернет арқылы немесе мессенджерлерде «оңай табыс» уәде етіліп, карта рәсімдетіп, сол арқылы күмәнді ақша аударымдары жасалады. Бірақ кейін бұл қаражат қылмыстық жолмен алынғаны белгілі болып, карта иесі де, оны пайдаланғандар да жауапқа тартылады.

 

Ескерту: Заң алдында «алданған» болу қорған болмайды

Егер адам картасын өз еркімен беріп, ол үшін сыйақы алса – ол енді жай ғана алданып қалған емес, заң алдында қасақана қылмысқа қатысқан тұлға ретінде қарастырылады.

 

Жеңілдік болуы мүмкін бе?

Иә, егер адам бұл әрекетті алғаш рет жасап, қателігін мойындап, тергеуге белсенді түрде көмектессе – жаза жеңілдетілуі мүмкін.

Қазақстанда қаржылық алаяқтықпен күрес жаңа деңгейге шықты. Енді өз банк картаңды бөтен біреуге берсең немесе солар үшін ақша аударсаң – заң алдында жауап беруге тура келеді. Сондықтан «оңай табыс» деген жарнамаларға алданып, ертең түрмеге түсіп қалмау үшін, жеке банк деректеріңізді ешкімге бермеңіз.

Құралай КӨБЕНОВА,

«QH»