Қарағанды саябағындағы жасанды көлдерді экологиялық жаңғырту
Қарағанды орталық саябағында экожүйені жаңғырту жұмыстары қызу жүріп жатыр. Қаладағы орталық мәдениет және демалыс саябағындағы жасанды көлдерде бензинмен жүретін қайықтарды пайдалануға ресми түрде тыйым салынды. Бұл шектеу су сапасын жақсартып, табиғи тепе-теңдікті қалпына келтіру мақсатында енгізіліп отыр. Бұдан былай саябақтағы көлдерде тек аккумулятормен қозғалатын қайықтар жүзе алады.
Қазіргі таңда су айдындарын қайта жандандыру бағытында ауқымды жұмыстар қолға алынған. Көлдерге жер астынан су тарту үшін 10 ұңғыма бұрғылануда. Олардың әрқайсысы айына 3 800 текше метр су бере алады. Бұл бірінші және екінші көлдердің су деңгейін көтеріп, оларды тазартуға мүмкіндік береді.
– Көлді тазалау бойынша біз екінші жыл жұмыс істеп жатырмыз. Былтыр бірінші көлден лайлы тұнбаны сорып алдық, кейін екінші көлден тұнбаны механикалық жолмен шығардық. Биыл пантеон маңында су эскалаторы арқылы тазарту жұмыстарын жүргіздік. Су өсімдіктерін тамырымен жұлып, жағаға шығардық. Кейін оларды парк қызметкерлері арнайы техникамен сыртқа тасып әкетті, – дейді Қарағанды қаласының мәдениет, демалыс саябақтары мен гүлзарлары басқармасының басшысы Талғат Байтохин.
Су айдынына бүгінде 90 мыңға жуық ақ амур, дөңмаңдай және тұқы тұқымдас балық жіберілген. Олар көлдегі өсімдіктермен қоректеніп, суды табиғи жолмен тазартады. Мамандардың айтуынша, балықтар ортаға бейімделіп, қалыпты өсім көрсетіп жатыр. Экожүйеге зиян келтірмеу мақсатында оларды аулауға қатаң тыйым салынған.
– Бұған қоса, табиғи ресурстар басқармасының көмегімен Саран және Бұқпы өзендерін тазарту жоспарланған. Көктемгі тасқын кезінде осы өзендер арқылы келетін су таза күйінде ағып келетін болады. Қала әкімінің тапсырмасына сәйкес, екінші көлдегі парапет қабырғалары да жөндеуді қажет етеді. Келесі жылдың басында қалпына келтіру жұмыстарын бастаймыз. Сонымен қатар, зообақпен бірлесіп, бұл көлдерге су құстарын жіберу жоспарланып отыр, – дейді Талғат Байтохин.
Қазіргі уақытта саябақта аққуларды орналастыру мүмкіндігі де қарастырылуда. Алайда мамандар аққулардың өте сезімтал құстар екенін алға тартуда: әсіресе отшашулардан қорқып, ұшып кетуі мүмкін. Сондықтан болашақта мерекелік шаралар барысында отшашуға шектеу қою мәселесі қозғалуда.
– Бұрын су өсімдіктерінің көптігінен қайықтардың моторына шөп оратылып, қозғалу қиын болатын. Сондықтан тұрғындар бензинді моторларды қолдануға мәжбүр еді. Енді су өсімдіктері тазартылған соң, біз оларға ескерту жасадық. Барлық бензинді моторлар алынатын болады. Қайықтар тек аккумулятормен қозғалуы тиіс, – деп атап өтті басқарма басшысы.
Үшінші көл де назардан тыс қалмақ емес. Су деңгейі төмендеген кезде оның түбі механикалық жолмен тазартылып, субұрқақ орнату жоспарланған. Жоба жүзеге асқанда, саябақтың келбеті жаңарып, демалушылар үшін тартымды орынға айналмақ.
Ералы ҒАНИ,
«QH»