Инклюзивті қоғам – тең мүмкіндік пен әлеуметтік қолдаудан басталады
Қоғамның дамуы әр адамның құқығы қорғалып, өмір сүруіне, білім алуына, еңбек етуіне және қоғамдық өмірге араласуына тең мүмкіндік жасалуымен өлшенеді. Осы бағытта Қарағанды қаласында мүгедектігі бар азаматтарды әлеуметтік қолдау, оңалту қызметтерін дамыту және кедергісіз орта қалыптастыру жұмыстары жүйелі түрде жүргізіліп келеді. Әсіресе мүгедектігі бар адамдардың құқықтарын қорғау күні қарсаңында әлеуметтік көмектің қолжетімділігін арттыруға, олардың қажеттіліктеріне назар аударуға басымдық берілуде.
Қазіргі таңда Қарағандыда мүгедектігі бар 25 412 адам тұрады. Олардың 2 940-ы – балалар. Қалада тұрғындардың күнделікті тұрмысын жеңілдетуге, денсаулығын нығайтуға және қоғамға бейімделуіне көмектесетін әлеуметтік қызметтер ұсынылады.
Мәлімет бойынша, 10 009 адам оңалтудың техникалық құралдарымен қамтамасыз етілген. Ал 4 817 тұрғын санаторий-курорттық ем қабылдаған. Бұдан бөлек, 1 300 адам жеке көмекшінің қызметін пайдаланса, 408 тұрғынға ымдау тілі мамандары көмек көрсеткен. Бұл қызметтер мүгедектігі бар азаматтардың дербестігін арттырып, күнделікті өмірдегі кедергілерді азайтуға бағытталған.
Әлеуметтік көмек – нақты қолдау
Мүгедектігі бар адамдардың құқықтарын қорғау күніне орай Қарағанды қаласының 25 040 тұрғынына біржолғы әлеуметтік көмек берілді. Жергілікті бюджет есебінен төленетін көмектің мөлшері мүгедектігі бар балалар үшін 43 250 теңгені, ересектер үшін 21 625 теңгені құрайды.
Мұндай қолдау азаматтардың әлеуметтік қажеттіліктерін өтеуге, отбасылардың қаржылық жүктемесін жеңілдетуге бағытталған. Сонымен қатар атаулы күнге орай қаладағы әлеуметтік орталықтарда мерекелік кездесулер, концерттер, дөңгелек үстелдер мен қайырымдылық шаралары ұйымдастырылды. Бұл басқосулар қоғам назарын мүгедектігі бар адамдардың құқықтарына аударып, өзара түсіністік пен құрмет мәдениетін нығайтуға ықпал етеді.
Инклюзия – қоғамның ортақ міндеті
Қарағандыда мүгедектігі бар азаматтардың әлеуметтік бейімделуіне және қоғам өміріне белсенді араласуына мүмкіндік беретін бес әлеуметтік жоба жүзеге асырылып жатыр. Олардың қатарында Bizben Birge Bol интеграциялық орталығы, TenQogam әлеуметтік бейімдеу орталығы, «Қамқорлық. Байланыс. Даму» әлеуметтік сүйемелдеу орталығы, баспалдақпен көтеріп-түсіру қызметі және иппотерапия бар.
Бұл жобалар азаматтардың жеке қажеттіліктеріне қарай қолдау көрсетуге, әлеуметтік байланыстарын кеңейтуге және күнделікті өмірде кездесетін қиындықтарды еңсеруге көмектеседі. Әсіресе қозғалысы шектеулі адамдар үшін арнайы қызметтердің болуы олардың қоғамдық орындарға баруына және түрлі іс-шараларға қатысуына мүмкіндік береді.
Балалардың ерте жастан қолдау алуы да маңызды. Қалада даму ерекшеліктері бар үш жасқа дейінгі балаларға арналған ерте қолдау қызметі жұмыс істейді. Қазір осы қызмет аясында 312 бала кешенді түзету-дамыту және психологиялық-педагогикалық көмек алып жүр. Мұндай қолдау баланың даму ерекшеліктерін ерте кезеңде ескеріп, оның әлеуетін ашуға және отбасына қажетті мамандар көмегін ұсынуға бағытталған.
Кедергісіз орта – қолжетімді қаланың белгісі
Мүгедектігі бар азаматтардың еркін жүріп-тұруына жағдай жасау да әлеуметтік саясаттың маңызды бөлігі саналады. Осы мақсатта Қарағандыда инватакси қызметі көрсетіледі. Бүгінде оны 1 500-ден астам адам пайдаланады. Олардың 842-сі – мүгедектігі бар балалар.
Арнайы көлік қызметі тұрғындардың медициналық ұйымдарға, әлеуметтік мекемелерге және басқа да қажетті орындарға жетуіне көмектеседі. Бұл әсіресе өздігінен жүріп-тұруы қиын азаматтар мен балаларды тәрбиелеп отырған отбасылар үшін маңызды.
Дегенмен инклюзивті ортаны қалыптастыру тек арнайы көлік пен әлеуметтік қызметтер ұсынумен шектелмейді. Ол үшін ғимараттар мен қоғамдық кеңістіктердің қолжетімділігі, ақпарат алу мүмкіндігі, білім беру мен жұмыспен қамтудағы тең жағдайлар да ескерілуі қажет. Әрбір адамның қоғам өміріне қатысуына мүмкіндік жасау – ортақ жауапкершілік.
Мүгедектігі бар адамдардың құқықтарын қорғау күні қоғамға маңызды міндетті тағы бір мәрте еске салады: әр азаматтың қадір-қасиеті құрметтеліп, оның мүмкіндіктерін жүзеге асыруына жағдай жасалуы тиіс. Қарағандыда әлеуметтік төлемдер, оңалту қызметтері, арнайы жобалар мен инватакси жүйесі арқылы көрсетіліп жатқан қолдау осы мақсатқа бағытталған.
Инклюзивті қоғам құру – бір күндік шара емес, үздіксіз жүргізілетін жұмыс. Сондықтан әлеуметтік қолдауды жетілдіру, кедергілерді азайту және мүгедектігі бар азаматтардың қоғамдық өмірге толыққанды қатысуына жағдай жасау қала дамуының маңызды бағыттарының бірі болып қала береді.